Yuk tashish narxi ikki guruh xarajatdan iborat. Doimiy xarajat mashina yurmasa ham ketadi: lizing to'lovi, haydovchi ish haqi, sug'urta, soliq. O'zgaruvchan xarajat yurgan kilometrga qarab oshadi: yoqilg'i, shina, moy, texnik xizmat.
Ko'p tashuvchilar faqat yoqilg'ini hisoblaydi. Bu xato. Natijada reys foyda ko'rsatadi, lekin oy oxirida pul qolmaydi. Barcha xarajatni ikki guruhga ajratib yozing. Shundan keyingina narx belgilang.
Tannarxga amortizatsiya va umumiy xarajatlarni ham kiriting. Mashina eskirgani sari qiymatini yo'qotadi, bu ham xarajat. Ofis, buxgalter, dispetcher va aloqa xarajatlari ham avtoparkka tegishli. Bu xarajatlarni oylik jamlab, mashinalar soniga bo'ling va doimiy qismga qo'shing. Shunda narx haqiqiy xarajatni qoplaydi.
Formula: bir kilometr tannarxi teng oylik doimiy xarajat bo'lingan oylik masofa, plyus o'zgaruvchan xarajat bir kilometrga. Oylik masofa qanchalik ko'p bo'lsa, doimiy xarajatning bir kilometrga ulushi shunchalik kam. Mashina ko'p yursa, bir kilometr arzonlashadi.
Yoqilg'i xarajatini sarf bo'yicha hisoblang. 35 litr/100 km sarf bir kilometrga 0,35 litr degani. Shu raqamni litr narxiga ko'paytiring. Shina, moy va texnik xizmatni yillik xarajatdan olib, bosib o'tilgan masofaga bo'ling.
Oylik masofani real baholang. Mashina oyning har kuni yurmaydi. Misol (faraz): 26 ish kuni, kuniga o'rtacha 350 km bo'lsa, oylik masofa 9 100 km. Agar mashina ta'mirda yoki kutishda turgan bo'lsa, bu raqam kamayadi. Masofani kam baholansa, bir kilometrga doimiy xarajat ortadi. Haqiqiy o'rtachani o'tgan oylardan oling.
Barcha raqamlar faraz, real narxlar emas. Oylik doimiy xarajat 27 000 000 so'm: lizing 20 000 000, haydovchi 6 000 000, sug'urta va boshqalar 1 000 000. Oylik masofa 9 000 km. Doimiy qism: 27 000 000 bo'lingan 9 000 teng 3 000 so'm/km.
O'zgaruvchan qism: yoqilg'i 0,35 litr ko'paytirilgan 10 000 so'm (faraz) teng 3 500 so'm. Shina, moy, texnik xizmat 700 so'm. Jami o'zgaruvchan 4 200 so'm/km. Umumiy tannarx: 3 000 plyus 4 200 teng 7 200 so'm/km. Foyda bu summaga qo'shiladi.
Yoqilg'i narxi o'zgarsa, tannarx qanday o'zgarishini ko'ring. Yuqoridagi misolda yoqilg'i narxi 10 foizga oshsa, bir kilometrga yoqilg'i xarajati 3 500 dan 3 850 so'mga ko'tariladi. Umumiy tannarx 7 200 dan 7 550 so'mga chiqadi. Bunday sezgirlik hisobi narxni qanchalik zaxira bilan belgilash kerakligini ko'rsatadi.
Mashina yuk bilan borib, bo'sh qaytsa, ikki tomonlama masofa to'lanadi. Misol: bir tomonga 600 km. Borish va qaytish 1 200 km. Tannarx: 1 200 ko'paytirilgan 7 200 teng 8 640 000 so'm. Yuk egasidan olinadigan narx shu summadan past bo'lmasligi kerak.
Qaytishda yuk topish tannarxni kamaytiradi. Foyda marjasini tannarxga qo'shib narx bering. Hisobni har chorakda yangilang, chunki yoqilg'i va lizing shartlari o'zgaradi. Avtopark uchun mos mashinani faw.uz/products/ sahifasidan, servis haqida faw.uz/services/ sahifasidan ko'ring.
Tannarx hisobi yuk egasi bilan muzokarada asos bo'ladi. Narxni raqam bilan tushuntirsangiz, tortishuv kamayadi. Yuk egasi uchun ham aniqlik qulay: u narx nimadan iboratligini ko'radi. Hisobni oldindan tayyorlab, shartnomaga kiritiladigan narx bandini shu asosda yozing.
Kutish vaqtini alohida belgilang. Yuklash yoki bojxonada mashina kutib tursa, doimiy xarajat ketaveradi. Misol (faraz): kutish uchun bir soatga 60 000 so'm hisoblansa, 5 soatlik kutish 300 000 so'm bo'ladi. Bunday band shartnomada oldindan yozilgan bo'lsa, keyin nizo chiqmaydi. Yo'l to'lovlari va chegara xarajatlari ham alohida ko'rsatilishi mumkin.
Hisobni har chorakda yangilang. Yoqilg'i narxi, lizing foizi va shina narxi o'zgaradi. Eski hisob bilan ishlash foydani asta-sekin yeb qo'yadi. Kichik avtoparkda ham elektron jadval yetarli. Mashina tanlash va servis xarajatlarini aniqlash uchun faw.uz/products/ va faw.uz/services/ sahifalaridan foydalaning.